Dag 3 – Heilooër- en Beemsterroute

Op de derde wandeldag, vrijdag 22 juni, wordt de Heilooër- en Beemsterroute gelopen. Na vertrek vanaf het AFAS Stadion is Winkelhof ‘t Loo in Heiloo deze dag het feestelijke middelpunt, waar alle wandelaars van de 8,5, 15, 20 en 25 km samenkomen (Heilooër route). Voor de 37,5 km is na passage van het markante Fort Spijkerboor het centrum van De Rijp de post waar alle wandelaars deze dag samenkomen (Beemsterroute).

De wandelaars van de 8,5, 15 en 20 km volgen deze dag vernieuwde routes waarin de Alkmaarder Hout, Landgoed Nijenburg en het Heilooër Bos centraal staan. De wandelaars van de 25 km volgen een landelijke route over de Boekelermeerweg en door de Groot-Limmerpolder langs de Noordermolen naar Akersloot. Aldaar wordt het Noord-Hollandpad gevolgd met fraaie uitzichten op het Alkmaarder- en Uitgeestermeer. Langs Gemaal 1879 wordt door het centrum van Limmen gelopen en over het terrein van de Kapel Onze Lieve Vrouwe ter Nood en het gezellige Stationsplein van Heiloo naar de stempelpost Winkelhof t’Loo. Vanaf deze feestelijke stempelpost wordt een afwisselende route gelopen door het Heilooër Bos en Landgoed Nijenburg naar de finish in het AFAS Stadion. De 8,5 km wandelaars nemen vanaf de post de speciale pendelbus naar de finish.

De wandelaars van de 37,5 km volgen deze derde dag de Beemsterroute door typische dorpjes als Zuidschermer, Driehuizen, West-Graftdijk richting De Rijp met haar karakteristieke raadhuis en het werelderfgoed de Beemster. Alvorens het centrum van De Rijp wordt bereikt, komt men bij het historische Fort Spijkerboor, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, alwaar een stempelpost is ingericht. Na het passeren van de stempelpost wandelen de deelnemers via Graft en Noordeinde een landelijke route met uitzicht op Molen M terug naar de finish in het AFAS Stadion in Alkmaar.

Binnenkort kun je hier de route van de derde dag bekijken.

Achtergronden en bezienswaardigheden

Land van Leeghwater
De wandelaars van de langste afstanden lopen de derde dag door het Land van Leeghwater. Dit uitzonderlijk mooie gebied is gelegen aan de noordzijde van het Nationaal Landschap Laag Holland. Je vindt hier onder meer de:

Schermer Molens: In het Land van Leeghwater stonden vele molens, die het water uit de grote meren weg maalden. Deze ontwaterde meren noemen we droogmakerijen. Je wandelt door de droogmakerij Schermer zo’n 4 meter onder de zeespiegel. Hier functioneerden de molens zo goed, dat pas laat is overgegaan op ontwatering door gemalen. Veel molens zijn daardoor bewaard gebleven. Een bezoek aan De Museummolen bij Schermerhorn is een bijzondere belevenis.

De Eilandspolder: Midden in het Land van Leeghwater ligt de Eilandspolder. Vroeger was dit een veeneiland gelegen tussen grote meren en heette: “Het Schermereiland”. De natte landbouwgronden vormen vanwege het graslandbeheer een uniek landschap voor water- en weidevogels. De Eilandspolder is tegenwoordig een Europees beschermd natuurgebied.

De Rijp: De Rijp is een van de acht dorpen op het voormalige eiland. De andere dorpen die je passeert zijn Driehuizen, Oost- en Westgraftdijk, Graft, Noordeinde, Grootschermer en Schermerhorn. Leeghwater noemde De Rijp ‘het beste dorp van Holland’. Zijn geboorteplaats was in de zeventiende eeuw het welvarendste dorp van het voormalige Schermereiland. Het is nog steeds één van de mooiste dorpen van Noord-Holland en ook het culturele hart van het Land van Leeghwater.

De Beemster: De Beemster viel in 1612 als eerste van de grote meren droog, de Schermer als laatste in 1635. Rechte wegen en sloten in een streng geometrische opzet symboliseren de trots en het vertrouwen in deze technische prestatie. Ook de vierkante stolpboerderijen in de droogmakerijen passen volmaakt in het geometrische raster. Als monument van 17e eeuwse landschapsinrichting is de Beemster geplaatst op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Fort Spijkerboor / Stelling van Amsterdam: In een wijde ring rond Amsterdam ligt een cirkel van forten en inundatievelden (land dat bij een vijandelijke inval onder water gezet kon worden), ontwikkeld in de periode 1880 – 1920: de Stelling van Amsterdam. Ook de Stelling is opgenomen in de UNESCO Werelderfgoedlijst.
In de zuidwesthoek van het Land van Leeghwater liggen zes forten van deze oude verdedigings-linie. Het Fort bij Spijkerboor is een van de best bewaarde en imponerende van de in totaal 42 forten.

Gemaal 1879, Limmen
Op de locatie waar in de 19e eeuw de Zuidermolen heeft gestaan is in 1879 het poldergemaal Limmen gebouwd. Beiden hadden het doel om samen met de Noordermolen het waterpeil in de Groot-Limmerpolder op de gewenste hoogte te brengen en te houden. Het overtollige water in deze polder werd door beide installatie´s uitgeslagen in het Alkmaardermeer. In aanvang werd de pompinstallatie (vijzel) door een stoommachine aangedreven, maar na 40 jaar dienst is de stoommachine vervangen door elektrische aandrijving.

In 1990 is het gebouw en de installatie vervangen door een automatisch werkend en eventueel op afstand aangestuurd poldergemaal. Het 111 jaar oude gebouw was rijp voor de sloop. Vanaf dat moment is aan de restauratie van Gemaal 1879 begonnen met het doel om er een museum van te maken. Momenteel wordt er nog steeds aan gewerkt en bestaat het gebouw uit verschillende delen: 1) de elektrisch aangedreven vijzel, 2) de transformator ruimte, 3) het in neoclassistische stijl opgetrokken gebouw en 4) de 3 à 4 maal wisselende expositie van beroeps- of amateur kunstenaars tijdens de periode van april tot en met september.

Onze Lieve Vrouw ter Nood, Heiloo
In de boekhouding van het Domkapittel van Utrecht wordt melding gemaakt van een rector aangesteld in Heiloo in de kapel van Onze Lieve Vrouw ter Nood (1409). Dit is de eerste schriftelijke verwijzing naar het bestaan van de plaats en naar een kapel aan Maria toegewijd. Deze kapel wordt in 1573 bij het beleg van Haarlem verwoest. Pas in 1905 komt de plaats weer in handen van de katholieke kerk en wordt het bedevaartoord hersteld, eerst met een noodkapel en sinds 1930 met een aantrekkelijke kapel op de fundamenten van de vorige, naar een ontwerp van de architect Jan Stuyt. Kapel, zoals het bedevaartoord vaak aangeduid wordt, is niet alleen een Mariaal bedevaartsoord. De apostel van Nederland, de heilige Willbord wordt hier ook in ere gehouden.

Het Heiligdom Onze Lieve Vrouw ter Nood, is een bedevaartoord met een lange historie dat volop in ontwikkeling is als geloofscentrum voor de katholieke kerk in Noord-Holland. Heiloo is geen Lourdes, geen Fatima of Kevelaer. Toch vinden vele tienduizenden mensen per jaar hun weg naar dit zes hectaren groot oord. De bezoeker kan kiezen om zijn weg door het park te vervolgen in de richting van het voormalig Julianaklooster aan de zuidoostelijke zijde van het park of een wandeling te maken langs de grote Bedevaartkapel (1913) naar de Genadekapel met de Runxputte (waterbron). Onderweg passeert hij Oesdom, het welkomsthuis.